Impuls voor zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik
Sinds jaar en dag houden de samenwerkende Milieufederaties zich met de ruimtelijke inrichting van Nederland bezig. “Dat moet ook wel, want voortdurend zijn er ontwikkelingen die de schaarse open ruimte, natuur en landschap bedreigen”, vertelt Joris Hogenboom, programmadirecteur Ruimte van de samenwerkende Milieufederaties en directeur van de Natuur en Milieufederatie Utrecht. “Samen met Natuur en Milieu hebben de Milieufederaties het thema ruimte en verrommeling goed op de agenda gezet bij de landelijke en provinciale politiek en in het publieke debat.”
Ook de inzet van andere partijen heeft bijgedragen aan de grote maatschappelijke aandacht voor ruimte en verrommeling: rapporten van de rijksbouwmeester en rijksadviseur voor het landschap, veel aandacht in de media en projectontwikkelaars die zich inzetten voor een betere ruimtelijke kwaliteit. Het kabinet geeft met zijn programma Mooi Nederland duidelijk aan de kwaliteit van de ruimte en het landschap heel belangrijk te vinden.
Nieuwe Wet op de Ruimtelijke Ordening
Met de nieuwe Wet op de Ruimtelijke Ordening die in juli 2008 is ingevoerd, ontstaat een herverdeling van de verantwoordelijkheden rond de ruimtelijke inrichting van Nederland. “De Milieufederaties vinden dat hierbij een belangrijke regierol is weggelegd voor de provincies en willen hen stimuleren om deze rol voortvarend op te pakken. Bijvoorbeeld bij de planning van nieuwe bedrijventerreinen en de herstructurering van bestaande bedrijfsterreinen moet je uitgaan van zuinig ruimtegebruik”, aldus programmadirecteur Joris Hogenboom. Nu Gedeputeerde Staten (dagelijks bestuur van de provincie) geen goedkeuring meer kunnen geven aan bestemmingsplannen, zal de provincie vroegtijdig provinciale belangen moeten aangeven en bewaken. De structuurvisie en verordeningen zijn hierbij heel belangrijk.
In juni 2009 hielden de Milieufederaties de werkconferentie ‘Nieuwe Wet op de Ruimtelijke Ordening, een lust of een last’. "De ruimte in Nederland is niet gebaat bij gekibbel over regeltjes", aldus toenmalig minster Cramer op de werkconferentie. Ruim 130 mensen, vanuit provincies, gemeenten en maatschappelijke organisaties kwamen op de bijeenkomst af.
Regie op nationaal niveau is nodig om de verstedelijking in samenhang met de ontwikkeling van infrastructuur in goede banen te leiden. Hogenboom: “We hebben ook landelijke regie nodig bij het bepalen van windmolenlocaties, zodat een hoge ambitie voor duurzame energieopwekking in de meest geschikte gebieden tot stand komt.”
Programma Ruimte
Het Programma Ruimte van de Milieufederaties zet in op de volgende speerpunten: (1) Duurzame stedelijke ontwikkeling; (2) Bedrijventerreinen; (3) Uitvoering Nieuwe Wet op de Ruimtelijke Ordening; (4) Ruimte voor duurzame energie en (5) Klimaatadaptatie.
Joris Hogenboom: “Duurzame stedelijke ontwikkeling is een breed onderwerp. De Milieufederaties willen zich hierbij bezighouden met binnenstedelijk bouwen, vraagstukken rond bevolkingskrimp en het thema ruimte en mobiliteit. De overlap tussen deze drie thema’s is de vraag hoe we de verstedelijking in Nederland moeten sturen. De Milieufederaties willen kansen benutten en knelpunten aanpakken.”
Voor bedrijventerreinen was 1 april 2010 een belangrijke datum: op die datum moesten alle provincies hun plan van aanpak voor herstructurering van bedrijventerreinen gereed hebben. “De Milieufederaties hebben met succes dit beleid actief beïnvloed. We hebben ruimtewinst geboekt en ook m.b.t. duurzaamheid zetten we stappen in de goede richting.”
De Nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening is ingevoerd, maar het blijft nodig om kansen en tekortkomingen aan te kaarten bij provincies en gemeenten. “Ook willen we input leveren op de nieuw vast te stellen Algemene Maatregel van Bestuur Ruimte en werken aan kennisuitwisseling”, aldus Hogenboom.
Rond het thema ‘ruimte voor duurzame energie’ maken de Milieufederaties zich sterk voor concrete locaties om de landelijke doelstelling van 6.000 Megawatt windenergie op land te kunnen behalen. In de visie 'Geconcentreerde Windkracht in de Lage Landen' hebben de Milieufederaties en Stichting Natuur en Milieu aangegeven waar in Nederland 6.000 Megawatt windenergie gerealiseerd kan worden. In alle 12 provincies wordt hieraan gewerkt. Wat betreft ‘klimaatadaptatie’ - een adequate reactie op de klimaatverandering in de ruimtelijke ontwikkeling - richten de Milieufederaties zich vooral op het stedelijk gebied.
Kortom: ook de komende jaren is er op het gebied van Ruimte voor de samenwerkende Milieufederaties weer een boel werk aan de winkel…!
Aanspreekpunt Programma Ruimte: Marcel Blom.
Email: m.blom@nmu.nl; telefoon: 030 - 2567 359.